W Gliwicach (woj. śląskie) znajduje się wyjątkowy obiekt – Radiostacja Gliwicka uważana za najwyższą drewnianą konstrukcję w Europie. Swoją sławę i rozgłos zawdzięcza Prowokacji Gliwickiej. Co ciekawe radiostacja to nie sama wieża antenowa, ale również budynki mieszkalne oraz budynek nadajnika, w którym zachowało się oryginalne wyposażenie. Całe szczęście działa tam dzisiaj muzeum, które z wypiekami na twarzy zwiedzaliśmy i do którego odwiedzin gorąco zachęcamy!
Krótka historia Radiostacji Gliwickiej
Radiostacja Gliwicka to kompleks zabudowań powstałych w 1935 roku. Składa się z drewnianej wieży antenowej, budynku nadajnika (to w nim znajduje się dziś muzeum) oraz dwóch budynków mieszkalnych. Była jedną z ponad 50 takich obiektów wzniesionych przez Niemców w latach 30 XX wieku, natomiast w Gliwicach był to drugi taki obiekt. Pierwsza radiostacja działała w budynku przy ul. Radiowej, jednak rozwój komunikacji wymusił zastosowanie lepszych, wydajniejszych, nowocześniejszych rozwiązań stąd doszło do zmiany lokalizacji i tym samym wybudowaniu nowej.



Głównym celem obiektu było retransmitowanie programów rozgłośni we Wrocławiu (Breslau) oraz emitowaniu programów przygotowywanych w studio w Gliwicach (Gleiwitz). Znaczenie obiektu było duże jako jeden z elementów systemu informacyjno-propagandowego III Rzeszy.
To tutaj doszło do aktu dywersji (tzw. Prowokacji Gliwickiej), który przed długi czas nazywano jednym z pretekstów do rozpoczęcia II wojny światowej. 31 sierpnia 1939 roku grupa kilku niemieckich napastników udających Polaków wtargnęła do budynku Radiostacji w celu nadania komunikatu o przejęciu obiektu przez Polaków. Miało to mieć określony wydźwięk dla świata – to Polska sprowokowała wojnę, to Polacy wtargnęli na terytorium Niemiec, to ich wina! Ale też przyzwolenie Hitlera na „odwet” i wielka nadzieja, że Francja i Anglia do wojny się nie dołączą.
Prowokacja nie do końca się udała, gdyż nie doszło do nadania całego komunikatu. W świat poszło tylko kilka słów „Uwaga tu Gliwice. Rozgłośnia znajduje się w rękach polskich”. Komunikat nadano przez mikrofon burzowy, a tym samym miał on niewielki zasięg. Do Berlina słowa na pewno nie dotarły. Epizod ten jednak nie przeszedł bez echa w mediach niemieckich. Aby uwiarygodnić całe zamieszanie Niemcy zastrzelili Franciszka Honioka – śląskiego powstańca, którego dzisiaj uważa się za symboliczną pierwszą ofiarę II wojny światowej.

Po wojnie stacja służyła jako nadajnik Rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach. W latach 1950-1956 znowu stała się elementem propagandowej gry. Jej sygnał wykorzystywano do zagłuszania programów stacji zachodnich takich jak Radio Wolna Europa, Głos Ameryki czy BBC. W latach 60-90 XX wieku służyła jako warsztat produkcji urządzeń radiotechnicznych.
W 2003 roku rozpoczął się nowy etap dla Radiostacji – została odkupiona przez miasto Gliwice od Telekomunikacji Polskiej SA i przekazana w zarząd Muzeum w Gliwicach. Dziś stanowi jeden z wielu punktów na mapie Śląska należących do Szlaku Zabytków Techniki. To kawał historii, który warto zwiedzić. Nie dość, że wnętrza budynku nadajnika są oryginalne wraz z wyposażeniem to do tego wieża antenowa jest uważana za najwyższą konstrukcję drewnianą w Europie. Ma aż 111 metrów. Ona również jest oryginalna. Wszystko dzięki materiałowi, z którego została zbudowana, odpornemu na szkodniki i warunki atmosferyczne – modrzewiowi syberyjskiemu.


Która wersja się bardziej podoba? 🙂
Garść informacji praktycznych
- Radiostacja (budynek muzeum) znajduje się przy ul. Tarnogórskiej 129 w Gliwicach, jednak jeśli wybieracie się tu autem, darmowy parking znajduje się pod wieżą antenową przy ul. Lublinieckiej,
- Muzeum otwarte jest od piątku do niedzieli, w tygodniu można umówić się na zwiedzanie grupowe z przewodnikiem,
- W piątki muzeum jest czynne w godzinach 10-16, w sobotę i niedzielę 11-16 (od października do kwietnia) lub 11-17 (od maja do września),
- W sobotę zwiedzanie muzeum jest darmowe (dotyczy to większości muzeów w Gliwicach!), wstęp do parku jest darmowy w każdym dniu,
- Wstęp biletowany – bilet normalny 20 zł, bilet ulgowy 10 zł, bilet rodzinny 30 zł,
- Zarezerwujcie sobie na zwiedzanie muzeum ok. 1h (zwiedzanie z przewodnikiem + film) oraz ok. 20 minut na spacer po parku (z czytaniem informacji na wystawie czasowej),
- Uważamy, że to jedne z ciekawszych muzeum jakie odwiedziliśmy w ostatnim czasie. Przewodnik był bardzo sympatyczny i miał ogromną wiedzę, więc trochę sobie porozmawialiśmy 😉.



Co można zobaczyć w okolicy?
- Gliwice (w końcu nie samą radiostacją turysta żyje 😉)
- Kopalnia Guido – 13 km
- Ruiny zamku Rudzkiego – 14 km
- Pałac Tiele-Wincklerów w Miechowicach – 18 km
- Zabytkowa Kopalnia Srebra – 20 km
- Pałac w Pławniowicach – 26 km
- Katowice – 32 km
